Bij centrale luchtkoelers is het grootste probleem de biofilm die zich op de koelmiddelen en afvoerbakken ophoopt. Dit belemmert de luchtcirculatie, zorgt voor een hogere drukval, verspilt energie en creëert ruimte voor microbiële groei. Dus de vraag is niet of er desinfectie nodig is, maar hoe dit kan worden gedaan zonder dat er extra last wordt veroorzaakt door warmte of andere onderhoudskosten.
De oplossing is eenvoudig: gebruik UV-C straling met een golflengte van 254 nm. Hierdoor worden microben vernietigd, doordat hun DNA/RNA wordt beschadigd. De straling kan rechtstreeks in de luchtbestrooming worden geplaatst, waar zich de contaminanten bevinden.
Wat belangrijk is, is de dosis die wordt gebruikt, en niet de marketingclaims. Voor continu desinfecteren is de effectieve dosis afhankelijk van de intensiteit van de straling op het te desinfecteren oppervlak en de blootstellingsduur – dit wordt bepaald door de luchtsnelheid en de geometrie van de lamp. We ontwerpen systemen waarbij de intensiteit van de straling op 254 nm optimaal is, de uitstoot stabiel blijft gedurende de levensduur van de lamp, en er een reflectiesysteem is dat de fotonen naar de natte oppervlakken stuurt.
Gebruik kwartskleding met een lage ozongehalte, en zorg ervoor dat de afstand tussen de lamp en het oppervlak goed is. Hierdoor wordt het risico op ozon verminderd, terwijl de 254 nm-straling nog steeds op de juiste plek terechtkomt.
Het voordeel van UV-C in HVAC-systemen is dat het werkt bij kamertemperatuur. Hierdoor wordt de luchtbestrooming niet verhit en wordt er geen extra belasting op het systeem veroorzaakt. Het apparaat werkt geruisloos en continu. Het enige wat regelmatig moet worden vervangen, is de lamp. Als het systeem goed is geconfigureerd, wordt de microbiële belasting op de koelmiddelen en afvoerbakken verminderd. Hierdoor blijft de efficiëntie van de warmteoverdracht en de luchtcirculatie hoog, waardoor de drukval laag blijft en de operationele kosten voorspelbaar zijn.
Er zijn ook enkele praktische aspecten: de geometrie van de luchtkanalen en de luchtsnelheid bepalen de benodigde capaciteit van het systeem. Controleer of de lamp op de juiste plek wordt geplaatst en of de kwartskleding past bij de behuizing van het HVAC-systeem. Zorg er ook voor dat de balast compatibel is – een stabiele stroomopwekking is belangrijk.
De uitstoot van UV-C neemt na verloop van tijd af. Houd daarom regelmatig toetsingen met een radiometer bij, om de gemeten intensiteit te vergelijken met de benodigde waarde.
En vergeet niet: UV-C is een desinfectiemiddel, geen vervanging voor filters. Houd goede filtering en regelmatig onderhoud bij, dan zal het hele systeem betrouwbaar functioneren.